Historie
Altembrouck
ligt midden in de Voerstreek, een gebied dat qua landschap
eeuwenlang onveranderd is gebleven.
Ook al lijkt het dat de tijd hier stil heeft gestaan, de
geschiedschrijving is er niet minder boeiend om. Vele inwoners van
Voeren hebben zich dan ook de moeite genomen deze lange geschiedenis te
ontrafelen. Dank zij de inzet van al deze heemkundigen kon een stukje
van de historie van Altembrouck worden blootgelegd.
Uit een schenking van Graaf Conrad in 1083 weten we dat de parochie Voeren bestond uit de tegenwoordige kerkdorpen 's-Gravenvoeren, Noorbeek, Mheer en Banholt, Warsage en Aubel, Sint Martenvoeren, Sit Pietersvoeren, St. Jean-Sart en Slenaken.
Rond 1100 was graaf Thibald tevens heer van Valkenburg. Bij het kinderloos overlijden van Thibald in 1106 werd de gravenzetel van Voeren naar het naburige Dalhem verplaatst. Om maar aan te geven hoe hecht deze streek ooit in elkaar gevlochten is geweeest.
Midden in dit historische gebied lag rond 1300 een "Broeke bi
Voeren".
Etymologisch betekent "broek": gedraineerd en in weilanden herschapen
moeras. In de loop der tijden zijn inderdaad een aantal broekgronden
door afwateringswerken (zoals het aanleggen van vijvers) in hooilanden
en beemden veranderd. De oudstgekende heer van Broek (anno 1314) is een
zekere Jan van Voeren, waarschijnlijk nog een verre afstammeling van de
graven van Voeren. In zijn tijd was Altembrouck een leengoed van de
graven van Dalhem.
In 1371 neemt Reinier van de Broekke deel aan de bekende Slag van
Baesweiler.
Van 1355 tot 1511 is het kasteel in
het bezit van het geslacht Melcops. Via verhuwelijking komt het
in bezit van de familie Holset die er woont tot 1624.
In 1629
werd Altembrouck eigendom van Jan de Berghe, tevens Heer van
Noorbeek.
In de 16e eeuw, wanneer "ons" Broek (of Brook zoals Voerenaars het zeggen) verbonden wordt aan de familie van Hoensbroek, evolueert de naam tot "Aldenbroek", het oude Broek in tegenstelling tot het jongere Broek van Hoen. Het wapenschild van Altenbroek en het wapenschild van Hoensbroek hebben trouwens gemeenschappelijke kwartieren. In 1714 is ridder de Winckel, heer van Altenbroek én van de heerlijkheid Noorbeek, nog altijd verbonden met Hoensbroek middels zijn functie van adjudant van Antonius van Hoensbroek.
De bekendste eigenaar van Altembrouck is wel de familie de
Schiervel.. Zij komt op het kasteel in 1790 wanneer de advokaat Pierre
Joseph de Schiervel trouwt met de erfdochter van de
toenmalige eigenaar de Fassin, Marie Claire . Vader de Fassin verlaat dan Altembrouck en
geeft kasteel en hoeve aan zijn schoonzoon.
Dit gaf aanleiding tot de legende die Carolus Waelbers uitspon in zijn
gedicht: "Op Waterloo".
De jonge de Schiervel neemt de leiding van de hoeve persoonlijk in
handen en toen Napoleon de grenzen met Engeland sloot, introduceerde
hij de schapenteelt in het dal van de Noorbeek. Als stamhoofd van de
Schiervels op Altembrouck was hij een eminente persoonlijkheid. Van
1812 t/m 1827 was hij burgemeester van
's-Gravenvoeren en vóór 1830 lid
van de Tweede Kamer der Staten Generaal van Nederland. Later wordt hij
ridder in de orde van de Belgische Leeuw. Hij overlijdt te Altembrouck
op 25 jan. 1831 op 76 jarige leeftijd.
Zijn zoon Louis de Schiervel wordt gouverneur van de nieuwe belgische provicie
Limburg en maakte zich o.a. dienstbaar door de aanleg van een nieuwe
weg tussen Hasselt en Maastricht. Uit dankbaarheid voor de bewezen
diensten liet de gemeenteraad van Hasselt de boulevard tussen Kuringen
en Luikerpoort de Schiervellaan noemen.
Zijn broer, Henri de Schiervel werd net als zijn vader burgemeester
van 's-Gravenvoeren en woonde tot zijn dood op Altembrouck. Hij maakte
eerst de onafhankelijkheid van België mee en moest vervolgens
accepteren dat het tegenwoordige nederlands Limburg onder dwang aan
Nederland werd afgestaan. Dit was een zware klap voor
's-Gravenvoeren
omdat het door de nieuwe Belgisch-Nederlandse grens, die dwars door het
landgoed Altembrouck liep werd afgesloten van de dorpen in Nederland,
zoals Mheer, Noorbeek en Slenaken, waarmee het voorheen een economische
eenheid vormde (Die omspande het hele gebied tussen Valkenburg en
Dalhem).
|
|
Henri's zoon Jacques Gustave
de Schiervel, verwerft de titel baron
van zijn oom Louis, de gouverneur, na zijn huwelijk met de dochter van de bekende Charles Ghislain
Vilain XIIII (Vilain quatorze), lid van het Nationaal Congres (de
eerste belgische regering), later minister van Buitenlandse zaken en
buitengewoon minister van het Vaticaan. Een dochter uit deze verbintenis, Marie-Philipine Ghislaine Josephine trouwt in 1878 met Arthur de Behault, de grootvader van monsieur Jean en monsieur André, nog bekend bij vele oud Voerenaren. Gustave baron de Schiervel werd bij zijn dood in 1898 bijgezet in de familiegrafkelder naast de parochiekerk van 's-Gravenvoeren. Met zijn heengaan kwam een voorlopig einde aan de permanente bewoning van Altembrouck. |
De Behaults waren gehuisvest te Gent op kasteel Gend'hof te
Buggenhout. De zoon van Arthur de Behault, Adrien, geboren 7 febr. 1884
was officier tijdens de oorlog 1914-1918 en huwde met Annette de la
Croix, dochter van de eerste minister de la Croix (na 1914-1918). Het
was Adrien de Behault die samen met zijn vrouw en drie zonen
Altembrouck gebruikte als zomerverblijf. Bij hun overlijden wordt het
landgoed verdeeld. Kasteel en park gaan naar zoon Jean, boerderij en
landerijen naar zoon André.
In 1994 wordt het kasteel door hun erfgenamen verkocht aan de huidige
bewoners. Goed een jaar later worden ook boerderij en landgoederen
gekocht, waardoor het landgoed uiteindelijk werd herenigd. Na 100 jaar
is het kasteel nu weer permanent bewoond.
Het dal van de Noorbeek, 55 hectare groot, met daarin centraal gelegen het kasteel is nu privé bezit. De overige gronden van het ooit meer dan 200 hectare grote landgoed vormen nu een grensoverschrijdend natuurgebied, aan nederlandse zijde beheert door stichting Natuurmonumenten en aan belgische zijde door Natuurpunt VZW.
In ons prentenboek vindt u nog een aantal historische foto's van Altembrouck.